Enerjide güvenin önemi

Enerjide güvenin önemi

PAYLAŞ
0

Güvenin olmadığı yerde ne siyasi ittifaklar, ticari ortaklıklar, ne askeri cepheler ne de kişisel ilişkiler ayakta kalabilir. Seçim ittifakı kurmuş partiler karşılıklı güven duymuyorlarsa, anlaşmalarına riayet etmiyorlarsa ittifakları çok geçmeden çöker. Ticarette her şey sözleşmeye, senete bağlanamaz; karşılıklı güvene dayalı mal alınır, satılır, finansman ayarlanır.

Yatırımcılar güvenmedikleri ekonomiye girmekte tereddüt ederler. Yargısına, düzenleyici kurallarına, finans piyasalarına, işgücüne, tedarikçilerine güvenmiyorlarsa o ülke yerine daha cazip gördükleri, güvenebilecekleri istikametlere yönelirler.

Askeri cephede yine müttefikiniz verdiği sözleri tutmaz, sizi açığa düşürür, ortak hedeften sapar, sizin arkanızdan hasımlarla görüşürse o ilişki çok geçmeden gümbür gümbür çöker.

Kişisel ilişkiler için de güven aynen, hava gibi, şu gibi “olmazsa olmaz” temel bir gereksinimdir. Eğer bir ilişkide güven kaleleri hasar görmeye başlamış ise o ilişki artık savunmasız demektir. İhanet şüphesini üzerinizden atamazsınız, canınız yanmasın diye karşı önlemler geliştirmeyi düşünürsünüz, alternatif ilişkilerin tohumlarını atarsınız.

Aslına bakarsanız; hem kurumlar hem de insanlar hep güven arayışı içindedir. Kendini iyi hissedeceği, korkmadan sırtını dayayacağı güven limanları ararlar. İlişkilerde oluşan güven zamanla kazanıldığından bir kez zarara uğrarsa, güven azalır ya da kaybolursa yeniden kazanmak zaman alacaktır.

İKMAL VE TALEP GÜVENLİĞİ KADAR ÖNEMLİ

Enerji sektöründe de güven faktörü en az ikmal ve talep güvenliği kadar önemlidir.  Sözgelimi;

  • Enerji talep öngörüleriniz, ekonomik büyümenin tetikleyeceği tüketim artışı tahminleri gerçekçi değilse, siyasi veya ticari nedenlerle şişirilmişse onlara güvenerek enerji arz yatırımı yapacak olan şirketler zor durumda kalırlar. Bilançoları bozulur, gereksiz borç yükü altına girerler, hesapta olmayan riskler ile karşı karşıya kalırlar.
  • Nükleere, doğal gaza, yenilenebilire, kömüre teşvikler, sübvansiyonlar sunup ekonomik aktörleri bu alanlara çektikten sonra hükümet politikalarını değiştirir, süreklilik arzeden bir çizgi izlemez, yanlış sinyaller gönderir, verdiklerinizi geri çekerseniz size güvenip o alanlarda yatırım yapanları zor durumda bırakırsınız.
  • Büyük fiziki enerji altyapısı uzun vadeye yayıldığından, özellikle sınır aşırı boru hatları, iletişim hatları milyarlarca dolar yatırım gerektirdiğinden, karşılıklı bağımlılık yarattığından üretici, transit ve tüketici arasında bugünden yarına değişmeyecek, krizlere dayanıklı çok güçlü bir siyasi, ticari ve jeopolitik güven ilişkisi yaratılması elzemdir.
  • Onca emek verip, para ve zaman harcayıp yetiştirdiğiniz yeteneklerin sizinle kalması, stratejik hedeflerinize hizmet etmesi, çalışan ile işveren arasında güven ilişkisinin sağlam olması ile mümkündür.
  • Politikalar, kanunlar, yönetmelikler gerekli danışmalar ve titiz çalışmalar neticesinde yapılmaz, sürekli değiştirilirse enerji gibi uzun vadeli perspektif gerektiren bir sektörde ne güven ortamı oluşturulabilir ne de yatırım iklimi.

    CUMHURBAŞKANI’NIN SORUMLULUĞUNDADIR

Ülkemizde enerji sektörüne güven sağlanması, yerel ve uluslararası paydaşlar ile güvene dayalı ilişkiler kurulması, piyasalara inanılır mesajlar verilmesi, taahhütlere riayet edilmesinin temini yeni yönetişim sisteminde öncelikle Cumhurbaşkanı’nın sorumluluğundadır. Cumhurbaşkanı’nın tayin ettiği Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, başdanışmanlar, EPDK, NDK, TAEK, TPAO, BOTAŞ, EUAŞ, TEİAS, TEDAŞ, TKİ gibi kurumların lider kadrosu da günbegün entegre enerji yönetiminin önemli oyuncularıdır.

Bunların faaliyetleri ile özel sektörün faaliyetlerinde menfaat çatışmasına meydan verilmemeli, eşit koşullarda rekabet etmeleri sağlanmalıdır ki piyasa oyuncuları arasında güven zedelenmesin, risk faktörü ağırlaşmasın.

Devletin keyfi kararlardan kaçınması, uluslararası iyi uygulamaları benimsemesi, tarifelerin, alım satımların mümkün olduğunca piyasa kurallarına göre gerçekleştirilmesi, yargı kararlarının geciktirmeden uygulanması, kalite ve emniyet mekanizmasını kurup etkinlikle yönetmesi, enerji ile çevre, vergi, rekabet, tarım, şu, teknoloji ve finansman boyutları arasındaki bağların kurulması, stratejik devlet menfaati mülahazasının genel yönlendirme ile sınırlandırılması önem taşıyor.

KAZANMAK ON YILLAR, KAYBETMEK SANİYELER ALIR

Dış politika ve güvenlik stratejisi ile enerji bağlantıları çoğu zaman iç içe geçmektedir. Enerji kaynağı ya da transit ülkeleri ile yaşanan jeopolitik sorunlar ister istemez ülkenin başta ikmal güvenliği, sınır aşan fiziki altyapı hatları, tesisleri ve risk profili olmak üzere enerji menfaatlerini de temelden etkilemektedir. Rusya, Hazar, İran, Kuzey Irak ve Doğu Akdeniz doğal gaz kaynakları beraberinde siyasi ihtilaflar, münhasır ekonomik bölge tartışması, büyük petrol şirketlerinin siyasi nedenlerle kara listeye alınması gibi güven zedeleyici riskler yaratmaktadır.

Velhasıl, güven kazanmak onyıllar, kaybetmek saniyeler alacağından başka alanlarda olduğu gibi enerjide de her adımı iç ve dış paydaşlarla işbirliği/danışmalar içinde dikkatle atmak gerekiyor.

PAYLAŞ
Önceki haberKöylere biyogaz geliyor
Sonraki haber25. ICCI Fuar ve Konferansı 28-30 Mayıs’da yapılacak
Mehmet Öğütçü
1983'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitiren Mehmet Öğütçü, London School of Economics (LSE)'den Uluslararası Ekonomi üzerine yüksek lisans derecesi aldı. Bruges'deki College d'Europe'da Avrupa Yönetimi alanında master da yapan Öğütçü, halen zaman zaman LSE, Reading University, Dundee University ve Harvard'ta “Enerji Jeopolitiği”, “Rekabet Gücü”, “Su-Gida-Enerji Denklemi” ve “Kalkınma İçin Yatırım” gibi konularda ders veriyor. Çin, Rusya, Orta Asya, Ortadoğu ve Türkiye ile ilgili enerji, jeopolitika ve yatırım konularında, uluslararası bir otorite olarak kabul edilen Öğütçü, BBC, France-24, Dünya, CNBC, Bloomberg, Habertürk, Al Jazeera, CNNTürk, Hürriyet Daily News, Moscow Times, International New York Times, World Journal of Trade and Investment ve OECD Observer gibi yayınlara yazılı/sözlü katkılar sağlıyor. Mehmet Öğütçü, Türkçenin yanı sıra İngilizce, Fransızca ve konuşma düzeyinde Çince biliyor.

BİR CEVAP BIRAK